4 misverstanden over de basgitaar

vioolbas met spelende handen

‘Er wordt zoveel gepraat over muziek’, zong eens een singer-songwriter uit Friesland. In een raak geschreven tekst somt Piter Wilkens op hoe het echte muziekmaken, het genieten, de grenzeloze mogelijkheden van muziek voor ieder mens, wordt tegengehouden door de flauwekul, misverstanden en vooroordelen over de basgitaar – van mensen die graag te veel kletsen over muziek.

Zeker als het over de bas gaat, is het tijd om eens wat van die opvattingen, meningen, overtuigingen en vastgeroeste denkbeelden te benoemen en ze vervolgens omver te gooien. Want veel van die flauwekul is slecht voor het imago van de basgitaar, slecht voor je zelfbeeld als je bas speelt, en uiteindelijk slecht voor de muziek als geheel. Aan de slag dus!

Misverstand 1: de bas is een begeleidingsinstrument

Alle muziek bestaat uit één of meestal meer stemmen. Hoge stemmen, middenstemmen of lage stemmen klinken samen. Ze worden vertolkt door zangers of door bespelers van muziekinstrumenten. Soms valt een van die stemmen het meest op: zou je een meerstemmig muziekstuk in je eentje moeten nafluiten, dan koos je waarschijnlijk die partij. Op een of andere manier denkt bijna iedereen dat zo’n hoofdstem wel de zanger moet zijn, of anders bijvoorbeeld de solotrompet of zo. Maar juist de basgitaar heeft ontzettend vaak een sterke, prominente partij. Eentje waaraan je het gespeelde nummer direct herkent. Met een beweeglijke melodie, een sterk en afwisselend ritme.

Dus: hoezo misverstand 1? De basgitaar is er voor de begeleiding? Als je leert basgitaar spelen, dan leer je allemaal van dat soort partijen naspelen, en ook zelf bedenken. En natuurlijk kan de bas ook, zoals elk ander instrument, echt begeleiden. Dienend, op de achtergrond, als een functioneel deel van een prachtig geheel. Of, en dat is echt leuk: voortdurend wisselend tussen de voorgrond en de achtergrond. Als bassist zorg je dan dat jouw partij steeds een levendig gesprek voert met de andere stemmen in de muziek. Kortom: houd eens op met kletsen over muziek! Leer bas spelen en geniet.

Misverstand 2: als je basgitaar wilt spelen, moet je eerst gitaar leren spelen

Op een of andere manier vragen mensen daar steeds naar. ‘Moet je niet eerst gitaar kunnen spelen om bas te leren spelen?’ Nee! Flauwekul. Als je nog nooit muziek hebt gemaakt, kan je beginnen met basgitaar. Het is een groot misverstand. Basgitaar is een instrument op zichzelf, niet een soort satellietinstrument voor de ‘gewone gitaar’. Het is een oud cliché dat beginnende bandjes de slechtste gitarist aanwezen om bassist te worden. Makkelijk, twee snaren minder. Het is inderdaad wel zo dat de tonen op die vier snaren voor een gitarist bekend terrein zijn. Dus speel je al gitaar, dan weet je alvast wat. Maar je kan vanaf punt nul gewoon beginnen op een bas. Ik ben er zelf een voorbeeld van: ik kan op een gitaar geen twee noten spelen…

Misverstand 3: basgitaar is een beperkt instrument, je kan beter iets anders kiezen

Na een tijdje kan je de loopjes spelen, daarna is het niet meer interessant. Ook dat hoor je vaak zeggen. Het ligt een beetje in het verlengde van het verhaal over het begeleidende karakter. De basgitaar heeft wat je noemt een prettige leercurve: je speelt algauw een paar noten mee en voor je het weet kan je eenvoudige popnummers met anderen meespelen. Stap voor stap leer je erbij, om elke hoek vind je een nieuwe succeservaring en voor je het weet ben je ontzettend lekker allerlei nummers aan het spelen. Maar na een tijdje kan je dus ‘de loopjes spelen’ en zou het niet meer interessant worden. Wel dus. Wat voor elk instrument geldt, geldt ook voor de basgitaar: wat je ermee kan, wordt alleen beperkt door je eigen fantasie en durf. Luister eens naar Victor Wooten, Michael Manring, Gary Willis en nog talloze anderen.

Misverstand 4: je kan pas basgitaar leren spelen vanaf circa 12 jaar

Een gangbare basgitaar heeft bepaalde afmetingen. Als je echt nog klein bent, is zo’n bas veel te groot voor je. Maar er bestaan allerlei kleine en nog kleinere basgitaren. Daardoor kan je als kind van 7 jaar zonder problemen beginnen met basles. Naast het fysieke aspect wordt ook weleens gezegd dat het spelen van popmuziek op een instrument pas leuk gaat worden als een kind in de puberteit is en zelf een muzieksmaak gaat ontwikkelen.

Op welk vooroordeel dat nou weer gebaseerd is, weet ik niet. Geen kind is hetzelfde: de ene zevenjarige leerling wil het liefste AC/DC en Led Zeppelin spelen, de andere beroept zich veel minder op eigen smaak en maakt via de methodeboeken voor jonge beginners kennis met de ene na de andere muziekstijl. Allemaal prima. Mijn hoofdboodschap is: op tijd beginnen betekent nog meer leren en nog meer plezier! Er is geen reden om met bas leren spelen te wachten tot je ouder bent.

1 reactie op “4 misverstanden over de basgitaar”

  1. Pingback: How sweet it is – baspartij Lee Sklar | transcriptie | Marten Schulp

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *